Kaldıraç nedir?

Finans piyasalarında kaldıraç kullanmak, aldığınız bir pozisyonun bir kısmını kendi varlıklarınızdan, bir kısmını da borçlanarak karşılamanız demektir. Bu tarz kavramları örnekle anlatmak her zaman daha kolaydır.

Vob'dan yola çıkarak anlatalım. Şu an Vob'da işlem gören IMKB30 kontratları için yatırmanız gereken teminat kontrat başına 805 TL. Vob'da pozisyon büyüklüğü (İMKB30 endeksi / 1.000)x100 TL formülüne göre hesaplanıyor. IMKB30 kontratı bu akşam 69,750'den kapattı, yani tam kapanışta alış ya da satış yapan kişi, 6975TL' lik bir pozisyon açmış oldu.

805 TL yatırarak 7000TL'lik bir pozisyon açmak kulağa çok hoş gelebilir. Endeks 70,000'den 72,000'e çıktığında kontrat başına 200 TL (25%) kazanırsınız. Teminatınız her gün hesaplanır, ertesi gün hesabınıza geçer. Ama tabii ki 68,000'e düştüğü takdirde de 25% kaybedersiniz ve aracı kurumunuzdan teminat tamamlama çağrısı gelir. Yani yatırdığınız teminat artık yeterli değildir, ekleme yapmanız gerekiyordur. Eğer yatırmazsanız, aracı kurum hala 600 TL teminatınız olduğu halde pozisyonu kapatma hakkında sahiptir.

Kaldıraç kullanmak getirinizi katlar , çünkü aldığınız riski de katlar. Scalping nedir? başlıklı yazımda belirttiğim gibi, 1'e 400'lük astronomik kaldıraç oranları sadece forex piyasalarında bulunur ve yatırdığınız bütün parayı 5 dakika içinde kaybetmenize sebep olabilir.

Elbette kaldıraç oranı yatırımcının kendisine kalmıştır, Vob'da 1610 TL yatırıp tek kontrat açarsanız, kaldıraç oranını yarıya düşürmüş olursunuz. Bu getirinizi de sınırlayacaktır tabii ki.

Sonuç olarak, kaldıraç faydalı birşeydir, her bütçeden yatırımcıya (ya da spekülatöre) tahminlerini kazanca çevirme şansı verir, herkesin kendi algısına göre bir risk seviyesi belirlemesine yardımcı olur.

Scalping nedir?

Aslında çok da önemli bir kavram değil scalping, ama hem önceki yazılarımdan birinde bahsetmişim, hem de forex hakkında bir iki şey söylemek istiyorum.

Scalping, küçük karlar amacıyla çok kısa süreli pozisyon almak anlamına gelir. Bir-iki kademelik artışlar için pozisyon alan scalper, istediğini elde edince hemen pozisyonunu kapatır. 10000'de 1'lik yükselişten bile kar edebilmek için elbette kaldıraç kullanmak gerekmektedir. Bunun için de en uygun yer forex piyasalarıdır. Sanıyorum 1'e 400 sınırına dayanmış durumda kaldıraç oranları. (kaldıraç nedir?) Bu da çok yüksek bir risk aldığınız, yatırdığınız parayı 15 dakika içinde kaybedebileceğiniz anlamına geliyor.

Şimdi yazımızın asıl konusu, forex piyasasına geçelim. Forex piyasası, her çeşit dövizi alıp satabileceğiniz, cumartesi-pazar hariç 24 saat açık olan, günlük 3-4 trilyon dolar işlem hacmine sahip bir piyasadır. Çeşitli aracı kurumlar bu piyasada işlem yapmanızı olanaklı kılar, fakat ben daha önce hiç işlem yapmadığım için aracı kurumlar hakkında bilgi veremeyeceğim.

Finans ve ekonomi bloglarına aşina olan arkadaşlar kesinlikle daha önce reklamlarını görmüşlerdir forex'in. "maaşıma zam istiyordum, gerek kalmadı, forex'e 100 dolar yatırdım 10000 dolar yaptım" tarzı reklamlar. Umarım bunlara kimse inanmıyordur. İnanmamak için şöyle bir nedenim var, bu tarz reklamlar iki çeşit kurumdan geliyor:
1. Forex işlemlerine aracılık yapan kurumlar
2. Bahis/kumar siteleri

Bir firmanın bu çeşit reklamlar vermesi için sizin üzerinizden sağlam paralar kazanıyor olması gerek. Nitekim Ekonomi Türk de bir kaç yazısında bu kurumların handikaplarından bahsetmiş, dövizin yönünü kısa vadeli olarak tahmin etmenin imkansız olduğunu söyleyerek, bu şekilde para kazanmaya çalışmanın kumardan farklı olmadığını söylemişti. Tek bir farkı var bence, forex yasal.

Ekonomi Türk'ün konu ile ilgili bir kaç yazısı için:

Forex Piyasalarında Para Kaybetmenin Sırları
Forex ile nasıl para kaybedilir?
Forex trend analizi ile başkalarını nasıl zengin edersiniz?